Μία ημέρα πριν ανοίξει τις πόρτες της για το ευρύ κοινό στο Κέντρο Τεχνών, η μεγάλη ιστορική έκθεση «1974 & 1944: Η Αθήνα γιορτάζει την ελευθερία της», παρουσιάστηκε για πρώτη φορά σε δημοσιογράφους, παρουσία του Δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα.
Πρόκειται για τη μοναδική έκθεση που τιμά ταυτόχρονα τις δύο επετείους-ορόσημα για την πόλη και τη χώρα, τα 50 χρόνια από την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974 και τα 80 χρόνια από την απελευθέρωση της Αθήνας από τη ναζιστική κατοχή το 1944.
Σε σχεδιασμό και υλοποίηση από την Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων σε συνεργασία με τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), τα Γενικά Αρχεία του Κράτους και το Ιστορικό Αρχείο του Δήμου Αθηναίων, η έκθεση φιλοξενείται σε έναν χώρο ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας, στην καρδιά της Αθήνας. Το Κέντρο Τεχνών του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ) στο Πάρκο Ελευθερίας, εντάσσεται στον μνημειακό χώρο των παλιών κρατητηρίων του Διοικητηρίου της ΕΑΤ – ΕΣΑ και πλέον αποτελεί έναν σπουδαίο χώρο πολιτισμού, μια εστία ελεύθερου λόγου, δημιουργίας και πολιτιστικής αναγέννησης.
Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας στον χαιρετισμό του τόνισε «Κάθε συζήτηση για το χθες, αφορά το σήμερα και φροντίζει το αύριο. Αυτή η ρήση των ιστορικών είναι η αφετηρία των πλούσιων δράσεων και εκδηλώσεων που διοργανώνει ο Δήμος Αθηναίων με αφορμή δύο επετείους-ορόσημα: Τα 80 χρόνια από την απελευθέρωση της Αθήνας από τη ναζιστική κατοχή και τα 50 χρόνια από την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974.Θέλουμε η Αθήνα να γιορτάσει, να θυμηθεί, να μάθει, να στοχαστεί, να κοιτάξει την ιστορία της και κυρίως να συλλογιστεί το αύριο. Η υπεράσπιση της Δημοκρατίας μας, είναι υπόθεση όλων. Νομίζω αυτό χρειάζεται να κρατήσουμε από τη φετινή επέτειο, την ανάγκη μιας συλλογικής στράτευσης για τη διαφύλαξη των κεκτημένων της.»
Μεταφέροντας μηνύματα αισιοδοξίας, η έκθεση επικεντρώνεται στα συναισθήματα της χαράς και της ελπίδας που γέννησαν στους Αθηναίους οι δύο αυτές σπουδαίες στιγμές για τη Δημοκρατία και την Ελευθερία, ενώ παράλληλα αποτελεί το επίκεντρο του πλούσιου προγράμματος των επετειακών εκδηλώσεων που διοργανώνει ο Δήμος Αθηναίων σε όλη την πόλη μέχρι και τον Νοέμβριο.
Η Πρόεδρος του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας Δήμου Αθηναίων, Ελένη Ζωντήρου, δήλωσε «Ο ΟΠΑΝΔΑ συνδέει σε αυτό το σπουδαίο εορτασμό γειτονιές της Αθήνας με ιστορική συμβολή. Εκεί, θα πραγματοποιηθούν δράσεις που έχουν ως στόχο να διαδώσουν το μήνυμα της ελευθερίας που κατακτήθηκε μετά από αγώνες και να αναδείξουν την τοπική ιστορία αλλά και τη συμβολή των κοινοτήτων στις γειτονιές της πόλης μας. Γιατί η Αθήνα δεν είναι μόνο το κέντρο της, αλλά και οι γειτονιές της, που απετέλεσαν τοπόσημα σημαντικών γεγονότων που σχετίζονται τόσο με την Μεταπολίτευση όσο και με την Απελευθέρωσή της.»
Με τη σειρά του ο Πρόεδρος της Τεχνόπολης Δήμου Αθηναίων, Κωστής Παπαϊωάννου, υπογράμμισε: «Τιμούμε συνδυαστικά τη διπλή επέτειο. Θελήσαμε να θυμηθούμε εκείνες τις μέρες γιορτής του Οκτώβρη του ’44, που ο κόσμος ξεχύθηκε στους δρόμους παρόλο που ερχόταν η καταιγίδα του εμφυλίου. Μαζί θυμόμαστε το πανηγύρι του Ιουλίου του ’74, παρόλο που η χαρά σκιαζόταν από το δράμα της Κύπρου. Ο λαός και στις δύο περιπτώσεις γιόρταζε την ήττα του φασισμού. Ο συνδυασμός των δύο επετείων, το δίπτυχο εθνική ανεξαρτησία και πολιτική ελευθερία, είναι πολύτιμη ιστορική παρακαταθήκη, σε στιγμές που κερδίζουν έδαφος οι ανελεύθερες ιδέες, οι αντιδραστικές πολιτικές δυνάμεις. Είναι ένα οδόσημο οι εκδηλώσεις αυτές του Δήμου Αθηναίων. Δείχνουν προς την ελευθερία και τη δημοκρατία, τονίζουν την ευθύνη μας για την προστασία και την εμβάθυνσή τους».
Ο Δήμαρχος Αθηναίων και οι παρευρισκόμενοι είχαν την ευκαιρία να περιηγηθούν στις δύο μεγάλες ενότητες της έκθεσης «Μια σύντομη ανάσα ελευθερίας» και «Η μεγάλη στιγμή της δημοκρατίας». Αφιερωμένες στα γεγονότα του 1944 και του 1974 αντίστοιχα, περιλαμβάνουν συνολικά περισσότερα από 500 τεκμήρια, ανάμεσά τους σπάνιες φωτογραφίες, έργα τέχνης, εφημερίδες της εποχής, αφίσες, προκηρύξεις, προσωπικά αντικείμενα, κινηματογραφικά επίκαιρα και πλούσιο οπτικοακουστικό αρχειακό υλικό. Την ξενάγηση πραγματοποίησε ο καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο ΕΚΠΑ και επιστημονικός υπεύθυνος της έκθεσης, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, ο οποίος παρείχε μια ζωντανή και αφηγηματική προσέγγιση στο ιστορικό πλαίσιο των δύο επετείων, αναδεικνύοντας τις λεπτομέρειες, τις πτυχές και τα συναισθήματα που πηγάζουν από τα σπάνια τεκμήρια της έκθεσης.
Ο κ. Καραμανωλάκης ανέφερε: «Η έκθεση είναι αφιερωμένη σε δυο μοναδικές στιγμές της ελληνικής ιστορίας του 20ού αιώνα. Δυο στιγμές στις οποίες η Αθήνα βρέθηκε στο επίκεντρο των εξελίξεων αλλά και των εορτασμών. Χωρίς να συναιρεί τις δυο επετείους, του 1944 και του 1974, η έκθεση επιχειρεί να αναδείξει τα κοινά στοιχεία που τις χαρακτήρισαν, αλλά και να αναλογιστεί την εκάστοτε ιστορική συγκυρία και τα διαφορετικά βάρη που η κάθε μια κουβαλούσε, οδηγώντας στη μια περίπτωση στην εμφύλια σύγκρουση και στην άλλη στη θεμελίωση της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας. Ένας φόρος τιμής σε όσους και όσες αγωνίστηκαν για την κατάκτηση της ελευθερίας, μια σπονδή στην χαρά και στις ελπίδες που γέννησαν οι μέρες της πτώσης της ναζιστικής Κατοχής και της επτάχρονης δικτατορίας.»
Η έκθεση «1974 & 1944: Η Αθήνα γιορτάζει την ελευθερία της» είναι ανοιχτή για το κοινό από τις 23 Ιουλίου έως τις 28 Οκτωβρίου 2024 με ελεύθερη είσοδο.
Ο Δήμος Αθηναίων τιμά τα δύο αυτά σημαντικά ορόσημα για την ελεύθερη και δημοκρατική πορεία του τόπου καθώς και τους αγώνες του ελληνικού λαού για εθνική ανεξαρτησία, ελευθερία και δημοκρατία, διοργανώνοντας ένα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων. Μέσα από ποικίλα δρώμενα, καλλιτεχνικές και εκπαιδευτικές δράσεις που απλώνονται σε πολλά τοπόσημα της Αθήνας αλλά και σε πολλές γειτονιές της έως και τον ερχόμενο Νοέμβριο, με ελεύθερη είσοδο στην πλειονότητά τους, ο Δήμος αναδεικνύει τη ζωντανή ιστορική μνήμη της πόλης ανοίγοντας παράλληλα έναν αναγκαίο διάλογο με τη νεότερη ιστορία μας.
Από τον Σεπτέμβριο οι δράσεις περιλαμβάνουν ομιλίες, συζητήσεις, προβολές, ξεναγήσεις ενηλίκων, ειδικές ξεναγήσεις από τους επιμελητές της έκθεσης, εκπαιδευτικά προγράμματα, καθώς και ένα ένθετο σύγχρονου χορού και χορευτικών performances.
Μπορείτε να δείτε αναλυτικά όλο το πρόγραμμα των επετειακών εκδηλώσεων που διοργανώνει ο Δήμος Αθηναίων, εδώ: https://shorturl.at/xpaxD
Πληροφορίες για την Έκθεση «1974 & 1944: Η Αθήνα γιορτάζει την ελευθερία της:
23.07.2024 – 28.10.2024, Κέντρο Τεχνών, Πάρκο Ελευθερίας, Βασιλίσσης Σοφίας, ΤΚ 11521
Είσοδος ελεύθερη
Ωράριο λειτουργίας*:
23.07 | 11:00-19:00
24.07 – 31.08 | Τετ. έως Κυρ. 11:00-19:00 (12-18.08 κλειστά)
01.09 – 28.10 | Δευτ. έως Κυρ. 10:30-18:30
*Τις ημέρες που πραγματοποιούνται παράλληλες δράσεις στο Πάρκο Ελευθερίας το ωράριο θα τροποποιείται.
Μάγδα Μπουλούκου